„Między słowami” Tomasza Barczyka w Browarze B. – malarstwo, grafika i poezja w jednym

Ekspozycja prezentuje prace z dwóch głównych cykli, które od lat dominują w twórczości artysty. Pierwszy z nich – „Wizualna poezja automatyczna” – sięga swoimi początkami 2013 roku. To właśnie wtedy Tomasz Barczyk zaczął tworzyć grafiki i kolaże, w których obraz wyrasta z poetyckiego rdzenia. Proces rozpoczyna się od sięgnięcia po przypadkową stronę jednej z książek z jego prywatnego księgozbioru. Z niej artysta rozmyślnie wybiera słowa lub krótkie frazy, zachowując ich kolejność w tekście, a następnie układa dziesięciowersowy wiersz. Automatyczny i powtarzalny jest jedynie sposób pozyskiwania materiału – losowa strona i stała liczba wersów. Sam wybór słów i ostateczny zapis tekstu to już świadome działanie twórcze, odróżniające tę metodę od dadaistycznych eksperymentów z przypadkowością. Poezja staje się osią konstrukcyjną obrazu i nawiązuje do tradycji poezji konkretnej, w której tekst i znak graficzny pozostają ze sobą w ścisłym dialogu.

Odręczny zapis tekstu, zestawiony z oszczędnym, geometrycznym otoczeniem, stał się punktem wyjścia do kolejnego cyklu – „BOX SYMPTOM”. To rozwinięcie wcześniejszych poszukiwań artysty, w którym forma zostaje zredukowana do syntetycznych, linearnych struktur. Barczyk łączy tu dwa wyraźne wątki: geometryczno-konstrukcyjny, odwołujący się do porządku, siatki i struktury, oraz ten wynikający z poezji automatycznej – z idei pisma jako śladu na płaszczyźnie, a nawet samego aktu pisania rozumianego jako rysunek. W efekcie powstają harmonijne kompozycje, w których pojawia się również wątek optyczny, delikatnie wciągający widza w grę złudzeń i przestrzeni. Minimalizm formy i ograniczona paleta barw – czerń, biel, szarości oraz złoto – mają sprzyjać metafizycznemu „studiowaniu” czystego obrazu, pozbawionego oczywistych znaczeń. Sześcian, tytułowy „box”, staje się tu pretekstem do otwierania przed odbiorcą abstrakcyjnych, nieograniczonych przestrzeni.

Tomasz Barczyk urodził się w 1975 roku w Chełmie. W latach 1996–2001 studiował na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku grafika, które ukończył z wyróżnieniem, otrzymując Medal Tymona Niesiołowskiego za najlepszy dyplom artystyczny. Od 2002 roku jest związany z macierzystą uczelnią jako wykładowca Katedry Grafiki, obecnie na stanowisku profesora uczelni. Tworzy w zakresie malarstwa i grafiki artystycznej, a także rozwija autorską formę wizualnej poezji automatycznej. Jego prace były wielokrotnie nagradzane i wyróżniane, m.in. I nagrodą XIII Quadriennale Drzeworytu i Linorytu Polskiego (2023), nagrodą w XII Międzynarodowym Konkursie im. Józefa Gielniaka (2013) czy wyróżnieniem w 7. Triennale Grafiki Polskiej (2009). Dzieła artysty znajdują się w kolekcjach publicznych – m.in. w „Galerii 72” Muzeum w Chełmie, Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu, muzeach okręgowych w Bydgoszczy, Toruniu i Jeleniej Górze – oraz w zbiorach prywatnych w kraju i za granicą.

Na koncie Tomasza Barczyka jest kilkanaście wystaw indywidualnych, m.in. w Galerii 72 w Chełmie, Galerii Wozownia w Toruniu, w Galerii Spodki w Białymstoku czy w warszawskiej Farbiarni, a także udział w ponad 200 wystawach zbiorowych w Polsce i za granicą. Jego prace można było oglądać m.in. na wystawach „Galeria 72 – 50 lat kształtowania przestrzeni dla sztuki – 1972–2022” czy „Odmienne postawy – cztery przestrzenie. Mistrzowie współczesności z kolekcji Galerii 72”, na Piotrkowskim Biennale Sztuki, Międzynarodowym Triennale Grafiki „Kolor w grafice” w toruńskiej Wozowni, a także podczas prezentacji w Grecji, Belgii czy Korei Południowej.

Wernisaż wystawy „Między słowami” odbędzie się 5 grudnia o godzinie 17.00 w Galerii Sztuki „Suszarnia” CK „Browar B.” przy ul. Łęgskiej 28. Wstęp na otwarcie jest bezpłatny. Ekspozycję będzie można oglądać do 24 stycznia 2026 roku: od wtorku do piątku w godzinach 11.00–18.00 oraz w soboty od 14.00 do 18.00 (ostatnie wejście o 17.30). Bilet wstępu na wystawę kosztuje 3 zł, katalog – 8 zł i będzie dostępny w kasie Centrum Kultury „Browar B.”.